Klikający dysk twardy HDD może oznaczać poważną awarię mechaniczną, ale nie w każdym przypadku przyczyna jest taka sama. Czasami problemem jest zasilanie, przewód USB lub obudowa dysku zewnętrznego. Innym razem klikanie oznacza uszkodzone głowice, problem z powierzchnią talerzy albo strefą serwisową dysku.

Najważniejsze jest jedno: jeżeli na dysku są ważne dane, nie wykonuj wielu prób uruchomienia. Każda kolejna próba może pogorszyć stan nośnika i zmniejszyć szanse odzyskania danych.

Kiedy klikanie dysku jest niepokojące?

Dysk HDD składa się m.in. z talerzy magnetycznych (magnetic platters), głowic zapisująco-odczytujących (read/write heads), ramienia głowic (actuator arm), silnika talerzy (spindle motor), elektroniki PCB (printed circuit board) oraz strefy serwisowej (service area / SA).

Podczas normalnej pracy dysk może wydawać ciche odgłosy. Niepokojące jest jednak głośne, powtarzalne klikanie, cykanie, stukanie, tarcie lub sytuacja, w której dysk:

• nie jest wykrywany przez komputer,
• zawiesza system po podłączeniu,
• rozpędza się i po chwili zatrzymuje,
• pojawia się i znika w systemie,
• zaczął klikać po upadku,
• bardzo długo otwiera foldery,
• powoduje zawieszanie Eksploratora plików.

Takich objawów nie należy traktować jak zwykłego błędu systemu plików.

Dlaczego dysk twardy klika?

Najczęstsze przyczyny klikania dysku HDD to:

Uszkodzone głowice (read/write heads)
Głowice nie mogą prawidłowo odczytać danych z talerzy lub strefy serwisowej. Dysk ponawia próby pozycjonowania i wydaje charakterystyczne kliknięcia.

Uszkodzona powierzchnia talerzy (magnetic platter surface)
Jeżeli talerze mają uszkodzone sektory lub zdegradowaną powierzchnię, dysk może zawieszać komputer, zwalniać albo znikać z systemu.

Problem ze strefą serwisową (service area / SA)
Dysk może nie startować poprawnie, jeżeli nie potrafi odczytać własnych danych serwisowych potrzebnych do pracy.

Problem z elektroniką lub zasilaniem
W dyskach zewnętrznych przyczyną może być przewód USB, zasilacz, obudowa lub mostek USB-SATA (USB-SATA bridge).

Co możesz bezpiecznie sprawdzić samodzielnie?

Jeżeli jest to dysk zewnętrzny i dane nie są krytyczne, możesz wykonać jedną krótką próbę:

• podłącz dysk innym przewodem USB,
• użyj innego portu USB,
• jeżeli dysk ma zasilacz, użyj właściwego zasilacza,
• nie używaj przypadkowych zasilaczy,
• obserwuj, czy dysk dalej klika lub zawiesza komputer.

Przerwij test natychmiast, jeżeli dysk nadal klika, stuka, trze, rozpędza się i zatrzymuje albo nie jest wykrywany.

Jeżeli dane są bardzo ważne, najbezpieczniej nie wykonywać kolejnych prób i od razu odłączyć nośnik.

Czego nie robić, gdy dysk klika?

Nie wykonuj działań, które mogą dodatkowo obciążyć uszkodzony dysk.

Nie należy:

• uruchamiać dysku wielokrotnie,
• skanować go programami do odzyskiwania danych,
• uruchamiać CHKDSK,
• formatować dysku,
• inicjalizować dysku w Windows,
• kopiować danych „na siłę”, jeśli komputer się zawiesza,
• wkładać dysku do zamrażarki,
• potrząsać dyskiem,
• otwierać obudowy dysku,
• wymieniać elektroniki PCB „na ślepo”.

Program do odzyskiwania danych nie naprawi uszkodzonych głowic ani powierzchni talerzy. Jeżeli problem jest mechaniczny, długie skanowanie może pogorszyć stan nośnika.

Czy dane z klikającego dysku da się odzyskać?

W wielu przypadkach tak, ale zależy to od stanu dysku. Największe znaczenie mają:

• stan głowic,
• stan powierzchni talerzy,
• to, czy dysk upadł,
• liczba prób uruchomienia po awarii,
• stan strefy serwisowej,
• wcześniejsze ingerencje,
• dostępność zgodnego dysku dawcy (donor drive).

Im szybciej dysk zostanie odłączony po wystąpieniu objawów, tym większa szansa na bezpieczną diagnostykę i odzyskanie danych.

Odzysk może być niemożliwy lub częściowy, jeżeli doszło do poważnego uszkodzenia powierzchni talerzy, np. po długiej pracy uszkodzonych głowic.

Jak wygląda diagnoza w QDR?

W QDR sprawdzamy rodzaj usterki, stan nośnika i realne możliwości odzyskania danych. W przypadku dysków, w których nie było wcześniejszej ingerencji, diagnoza jest darmowa.

Podczas analizy sprawdzamy m.in.:

• reakcję dysku po kontrolowanym podaniu zasilania,
• elektronikę PCB,
• stan komunikacji z dyskiem,
• możliwość odczytu strefy serwisowej,
• stan głowic,
• stan powierzchni talerzy,
• możliwość wykonania kopii posektorowej (sector-by-sector image).

Przy uszkodzeniach mechanicznych może być potrzebny dysk dawca, np. do wymiany zespołu głowic (head stack assembly / HSA). Klient otrzymuje taką informację przed rozpoczęciem właściwego procesu odzyskiwania danych.

Jak wysłać dysk do QDR?

Dysk należy dobrze zabezpieczyć przed wstrząsami. Najlepiej owinąć go folią antystatyczną, folią bąbelkową i umieścić w sztywnym kartonie.

Do paczki warto dołączyć:

• imię i nazwisko,
• numer telefonu,
• adres e-mail,
• opis objawów,
• informację, czy dysk upadł,
• listę najważniejszych danych do odzyskania.

Nośnik możesz wysłać przez:

szybkiezwroty.pl/qdr

Możesz też dostarczyć go osobiście do QDR.

Podsumowanie

Klikający dysk twardy może mieć prostą przyczynę, np. problem z kablem lub zasilaniem, ale może też oznaczać poważne uszkodzenie głowic, talerzy lub strefy serwisowej.

Jedna krótka próba z innym przewodem lub portem USB ma sens tylko wtedy, gdy jest to dysk zewnętrzny, dane nie są krytyczne i nie słychać tarcia ani metalicznego stukania.

Jeżeli dysk powtarzalnie klika, zawiesza komputer, nie jest wykrywany albo był po upadku — dalsze próby są ryzykowne. Najbezpieczniej odłączyć nośnik i wykonać profesjonalną diagnozę.

Potrzebujesz odzyskać dane z klikającego dysku?

Jeżeli Twój dysk twardy klika, cyka, stuka, nie jest wykrywany przez komputer albo zawiesza system, skontaktuj się z QDR. Sprawdzimy nośnik i ocenimy realne możliwości odzyskania danych.

QDR – Odzyskiwanie Danych
Adres: os. Rusa 12, 61-245 Poznań
Telefon: 600 042 496
E-mail: kontakt@qdr.pl
Strona: www.qdr.pl
Wysyłka nośnika: www.szybkiezwroty.pl/qdr